Houad-Edig, enezioù repu d’ar evned a vor
15 May 2024
E Breizh, kalz spesadoù evned a vor a zo kuzhet da vont da get ha holl a zo gwarezet gant al lezenn. Pe e vezont o chaseal er mor bras pe tost d’ar aodoù, ez eo enezioù Houad ha Houedig, gant o c’hlazennadoù roc’hellek, ur repu naturel evit an evned-se. Eno e c’hellont diskenn, pourmen ha dreist-holl, magañ o zudenn.
Evned a vor enezeg Houad-Edig
E-barzh an enezeg Houad–Edig, leun a enezigoù roc’hellek bihan, emañ lec’hioù magañ pouezus evit evned a vor. Met, war an enezioù gouez-se, e vez kalz a dud e-pad ar bloaz, ha gallout a ra o obererezhioù lakaat an evned da redek an dañjer.
Ar reuz war an enezioù : ur c’hleñved dizanv
Kreskiñ a ra niver an dud o tont d’an enezioù e Mor-Bihan. Dre-se, an evned a vez rediet da rannañ o ziriad gant ar valeerien, ar veajourien war ar plagennoù, ar besketaerien, ar bagoù… Gallout a ra pep tra-se lakaat reuz e-barzh bed an evned a vor, dreist-holl e-pad mare ar magañ.
Pa vezont o magañ, ar reuz a c’hell kaout disoc’hoù dañjerus. Pa vez lakaet an adalted da nijal, e vez dilezet o neizhioù, gant vi pe vielligoù o chom hep difenn. Nevezdilost enep prederourien, tommder, glav… Ma kresk ar reuz pe ma teu da vezañ re ingal, e c’hell an evned dilezel o zudenn zoken.
Ar reuz a c’hell bezañ un dañjer ivez evit an evned war o zremmwel, e-pad o emled : lakaet diaes gant ar stress ha gant nijadennoù ouzhpenn, e c’hellont kollet o nerzh ha bezañ laosk. Setu perak eo ar Puffin eus ar Balear ar spesad evn-mor gwanañ e Europa. Bez’ ez eus aon e vefe aet da get en nebeutoc’h eget 60 vloaz. E-pad fin miz Eost betek kreiz miz Du e c’heller o sellet ouzh kalz anezho tro-dro d’enezeg Houad-Houedig. Er mare-se emaint e-pad o flugez, ha rediet da chom er-maez eus ar mor pe da veajiñ nebeut : ne c’hellont ket nijal na plavañ mat. Reuzet e vezont aes-tre.
Ar jestroù mat da ober pa vezit o vont d’enezioù Houad ha Edig
Titouriñ a-raok ha doujañ ouzh ar reolennoù (enezigoù difennet da vont outo) ;
Gant ar chas : difennet int war ar plagennoù, nemet ma vezont e gwagennoù. Reolenn evit gwareziñ ar gravelot kouronek digor, a neizh war ar sableg ;
Chom hep lakaat an evned da nijal, war an douar pe er mor ;
Ne vo ket roet boued d’al loened gouez ;
Heuliañ ar roudoù merket.
Gwareziñ an evned a vor : derc’hel ar chas e gwagennoù evit chom hep o steuziañ.
An aozadur Bretagne Vivante, a gemer e karg da wareziñ an evned a vor war enezeg Houad-Houedig, a ginnig deoc’h ar pennad-mañ e kenlabour gant Kompagnunezh BreizhGo Océane.